Светски ден на прва помош, 12 септември 2026

Светскиот ден на првата помош се одбележува секоја година во втората сабота во септември, почнувајќи од 2003 година. Неговата цел е да ги потсети луѓето дека првата помош е витална вештина, достапна за секого и неопходна за спасување животи ширум светот. Познавањето на основните техники за прва помош помага да се намалат страдањето и сериозноста на повредите, ја подобрува подготвеноста за справување со катастрофи и овозможува поефикасно реагирање во итни ситуации.

Светскиот ден на првата помош претставува важна можност за Националните друштва на Црвениот крст и Црвената полумесечина ширум светот да ги промовираат активностите за спасување животи и да ја подигнат свеста за солидарноста и заемната поддршка.

Обуката за прва помош, исто така, има клучна улога во зајакнувањето на отпорноста на заедниците, преку поттикнување на секој поединец активно да учествува во одговорот како на секојдневни несреќи и инциденти, така и на вонредни и исклучителни ризици.

Во оваа насока, Визијата за прва помош 2030 на МФЦК става посебен акцент на подобрување на достапноста и ефективноста на обуките за прва помош ширум светот.

Оваа година Светскиот ден на првата помош се одбележува на 12 септември 2026 година и е посветен на темата: Прва помош и миграции.

До средината на 2024 година, се проценува дека 304 милиони луѓе живееле како меѓународни мигранти ширум светот, што претставува 3,7% од светското население. Со цел да се опфатат сите хуманитарни аспекти поврзани со миграцијата, МФЦК намерно користи широка дефиниција за мигранти и се однесува на лица во движење, без оглед на причините поради кои ја напуштиле земјата на потекло или нивниот административен статус.

Во оваа категорија се опфатени баратели на азил, бегалци, лица раселени поради конфликти или катастрофи, лица без регулиран статус на престој, работници без соодветни документи, како и лица кои доброволно се преселуваат од различни причини.

Патувањата поврзани со миграцијата често ги изложуваат луѓето на опасни рути, несигурни услови за живот и значителни пречки во пристапот до здравствена заштита и основни здравствени услуги. Без разлика дали се во транзит или не, лицата во движење се соочуваат со зголемен ризик од:

• дехидратација;
• хипотермија;
• неухранетост;
• исцрпеност;
• трауматски повреди;
• давење;
• небезбедни услови за работа;
• психолошка вознемиреност и страдање.

Овие фактори придонесуваат за несразмерно поголем товар на заболувања и здравствени проблеми кај мигрантското население. Доказите, исто така, укажуваат дека кај голем број луѓе доаѓа до влошување на здравствената состојба во текот на миграцијата.

Оддалечените средини со ограничена инфраструктура и недостиг на медицински материјали и опрема, како и со мал или никаков пристап до напредна медицинска грижа, можат да придонесат и навидум малите повреди да прераснат во хронични или животозагрозувачки состојби.

Обезбедувањето ефикасна прва помош во ваков контекст подразбира целосно разбирање и земање предвид на низа повторливи предизвици, вклучително и:

• јазични бариери;
• културни недоразбирања;
• родови аспекти;
• силни семејни структури;
• страв од властите;
• етички дилеми во здравствените системи.

Зошто е важна првата помош?

Обуката за прва помош претставува достапна алатка која ги оспособува поединците и заедниците да препознаат кога некој е во неволја, да обезбедат непосредна поддршка и, кога е потребно, да ги поврзат лицата со соодветните услуги.